Bahçe Kapısı İçin Doğru Ölçü Alma Yöntemleri
Hatasız ölçü, sorunsuz montajın anahtarıdır. Bahçe kapınızın uzun ömürlü ve fonksiyonel olması için izlemeniz gereken detaylı ölçüm kılavuzu.
1. Ölçü Almaya Başlamadan Önce: Hazırlık Aşaması
Bahçe kapısı ölçüsü alırken acele etmek, sonradan maliyetli hatalara yol açabilir. Ölçüm işlemine başlamadan önce ortamın temiz ve ölçü alınacak alanın ulaşılabilir olduğundan emin olun.
Gerekli Ölçüm Araçları
- Çelik Şerit Metre: Esnek olmayan, uzunluğu sabit ölçebilen bir metre hayati önem taşır. Kumaş metreden kaçının.
- Su Terazisi veya Lazer Terazi: Zeminin ve mevcut direklerin dikey düzlemini kontrol etmek için gereklidir.
- Kurşun Kalem ve Not Defteri: Ölçüleri anında, kafa karıştırmayacak şekilde kaydetmek için.
- Yardımcı (İsteğe Bağlı): Uzun mesafelerde tek başına ölçüm almak zordur. Bir kişiden yardım almak daha doğru sonuç sağlar.
2. Genişlik ve Yükseklik Ölçülerinin Alınması
Ölçü alırken unutulmaması gereken temel kural şudur: Kapı, direkler arasındaki boşluğa değil, o boşluğun içindeki en dar ve en kısa noktaya göre tasarlanmalıdır.
ÖNEMLİ: Tüm ölçümleri milimetre (mm) cinsinden almanız, özellikle imalat aşamasında hassasiyeti artıracaktır.
A. Genişlik Ölçüsü (Yatay Boşluk)
Genişlik ölçüsü, kapının monte edileceği direkler veya duvarlar arasındaki net mesafedir.
- Üç Noktadan Ölçün: Direkler arasını yerden 15 cm yukarıdan, tam ortadan ve üst kısımdan (direğin üst noktasından 15 cm aşağıdan) ölçün.
- En Dar Noktayı Belirleyin: Bu üç ölçümden çıkan en küçük değer, kapınızın maksimum genişliği için referans alınması gereken net boşluk ölçüsüdür. Bu, direklerin tam paralel olmaması veya hafif eğimli olması durumunda kapının sıkışmasını önler.
- Yeni Direk Kurulumu: Eğer direkler henüz mevcut değilse, kapının net genişliğini belirledikten sonra direklerin kalınlığını ekleyerek toplam kurulum alanını hesaplayın.
B. Yükseklik Ölçüsü (Dikey Boşluk)
Yükseklik ölçüsü, kapının üst bitiş noktasından zemine kadar olan mesafedir.
- Sağ ve Sol Kenarları Ölçün: Direklerin hem sağından hem de solundan yükseklik ölçüsünü alın.
- Zemin Kontrolü: Zemin eğimliyse, iki yükseklik ölçüsü birbirinden farklı çıkacaktır. Burada da en küçük değer (en kısa kenar) referans alınır.
- Zemin Boşluğunu Hesaplayın: Bahçe kapıları zemine sürtmemesi için genellikle 5 cm ile 10 cm arasında bir boşluk (tolerans) bırakılarak tasarlanır. Bu boşluk, yağmur suyu drenajı veya hafif eğimler için gereklidir.
- Net Kapı Yüksekliği: Toplam ölçüden (örneğin 200 cm) zeminde bırakmak istediğiniz boşluğu (örneğin 7 cm) çıkarın. (200 cm - 7 cm = 193 cm net kapı yüksekliği).
3. Tolerans ve Net Kapı Boyutu Hesaplaması
Aldığınız net boşluk ölçüleri (A ve B) henüz kapının gerçek ölçüsü değildir. Kapının kolay açılıp kapanması, menteşelerin sığması ve kilit mekanizmasının rahat çalışması için mutlaka tolerans boşluğu bırakılmalıdır.
Genişlik Toleransı
İmalat ve montaj boşluğu olarak toplamda kapı boşluğundan 15 mm (1.5 cm) ile 20 mm (2 cm) arasında bir tolerans çıkarılması genel kabul gören bir uygulamadır.
- Bu boşluk, menteşeler için bir tarafta, kilit karşılığı için diğer tarafta ve her iki yanda da ısısal genleşme payı olarak kullanılır.
- Hesaplama Örneği: En dar net genişlik 3000 mm ise, kapının imalat genişliği 3000 mm - 20 mm = 2980 mm olmalıdır.
Yükseklik Toleransı
Zemin boşluğu yukarıda hesaplanmıştı. Üst kısımda ise (varsa üst lento veya direk üstü arasında) genellikle 5 mm ile 10 mm arasında bir boşluk bırakılması yeterlidir.
Net Kapı Yüksekliği Formülü: (Toplam Boşluk Yüksekliği) - (İstenen Zemin Boşluğu) - (Üst Montaj Toleransı).
Kritik Uyarı: Ölçüleri kapı üreticinize iletirken, "kapı boşluğu net ölçüsü" ile "imalat ölçüsü" arasındaki farkı açıkça belirtin. Çoğu üretici, sizden aldıkları net boşluk ölçüsüne göre gerekli toleransı kendisi düşecektir.
4. Kapı Tipine Göre Özel Ölçüm Farklılıkları
A. Tek Kanatlı Kapılar
En basit ölçüm şeklidir. Tek kanat, hesaplanan imalat genişliğinde tek parça olarak üretilir.
B. Çift Kanatlı Kapılar
Çift kanatlı kapılarda toplam genişlik ikiye bölünür, ancak ortada kanatların birbirine bindirme payı (genellikle 2 cm) hesaba katılmalıdır.
Örnek: 3000 mm toplam imalat genişliği için: Her bir kanat, merkezde bir miktar pay bırakılarak (1500 mm'den biraz az) hesaplanmalıdır.
C. Raylı veya Sürgülü Kapılar
Sürgülü kapı ölçüsü alırken sadece net giriş genişliği yetmez. Kapının açıldığında yana kayacağı alanı da hesaplamalısınız.
- Açılma Alanı (Geri Kaçış): Kapı kanat genişliğinin en az %110'u kadar bir alana yan duvarda veya çit boyunca ihtiyaç vardır.
- Ray Düzlemi: Rayın kurulacağı zeminin tamamen düz ve sağlam olduğundan emin olun.
5. Montaj Öncesi Son Kontroller
Montajı Etkileyen Faktörler
- Zeminin Eğimi: Kapı, açılma yönüne doğru yukarı doğru eğimliyse, kapının alt kısmı açılırken zemine takılacaktır. Bu durumda özel menteşe sistemleri (yokuş menteşesi) veya kapı altının eğimli kesilmesi gerekebilir.
- Mevcut Direklerin Dikey Düzlemi: Su terazisi ile direklerin tam dikey (şakülünde) olduğunu kontrol edin. Eğer direkler eğikse, bu eğimi ölçüye dahil etmelisiniz veya direkleri düzeltmelisiniz. Eğik direkler, kapının kendiliğinden açılıp kapanmasına neden olur.
- Duvar/Direk Yapısı: Ölçü aldığınız duvar veya direğin kapının ağırlığını taşıyacak sağlamlıkta olup olmadığını kontrol edin. Özellikle taş duvarlar veya eski tuğla yapılar ek güçlendirme gerektirebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hayır. Yere sıfır ölçü alırsanız kapı zemin sürtmesi nedeniyle açılamaz veya zemin temizliğini zorlaştırır. Genel olarak bahçe kapılarında yerden 5 cm ila 10 cm arasında (arazi koşullarına göre değişir) boşluk bırakılmalıdır. Bu boşluk, kar, buz veya taş gibi engellerin kapıyı bloke etmesini önler.
Duvarlar veya mevcut direkler zamanla dış etkenler nedeniyle tam paralel olmayabilir. Eğer sadece tek bir noktadan ölçü alırsanız, diğer noktalardaki daralma fark edilmez ve kapı monte edildiğinde sıkışma yaşanır. Üç noktadan ölçü alıp en dar olanı esas almak, sıkışmayı önlemenin garantili yoludur.
Yanlarda bırakılması gereken toplam montaj ve çalışma toleransı genellikle 15 mm ile 20 mm arasında değişir. Bu boşluk, kapının rahat hareket etmesi, ısı değişimlerinde genleşmesi ve menteşe/kilit sistemlerinin sorunsuz sığması için hayati öneme sahiptir.